Szerkesztő:LinguisticMystic/sa-s

A Wikiszótárból, a nyitott szótárból
Ugrás a navigációhoz Ugrás a kereséshez
सस् (sas) (sat) six
सोदस(न) (sodasa(na)) sixteen

 (sa) prefix co, fellow; having (wit}} one), accompanied by, possessing, sharing etc.
 (sa) pron. that, the, that one, he etc.; sa}}eva just that, that very, the same
सम् (sam) sam 1 verbal prefix together etc.
सम्यम् (samyam) (I सम्यच्छति (samyacchati)) restrain, arrest 
सम्यमन (samyamana) restraint, tightening 
सम्युत (samyuta) joined 
सम्वद् (samvad) (I सम्वदति (samvadati)) accord, fit
सम्वरन (samvarana) covering up, duplicity
सम्विग्न (samvigna) agitated, overwhelmed
सम्व्र्त्त (samvrtta) (p.p. of samvrt) become, turned into etc.
सम्व्र्द् (samvrd) caus. (satnvardhayati) congratulate
सम्वेग (samvega) agitation
सम्व्यवहरह् (samvyavaharah) transaction
सम्स्कर (samskara) prepara tion, adornment
सम्स्तम्ब् (samstamb) (IX सम्स्तभ्नति (samstabhnati)) make firm, sustain, compose
सम्स्तरन (samstarana) strewing
सम्स्तु (samstu) (II सम्स्तौति (samstauti)) praise
सम्स्थित (samsthita) standing, remaining, steady sakala whole sakasam [to the presence of] to
सखि (sakhi) m. ( irreg .) comrade, friend; voc. sakhe (my) friend, my dear— etc. insf) 
सखि (sakhi) (female) friend, wife of friend; voc. sakhi my dear etc.
सम्कल्पनिर्मित (samkalpanirmita) [created by conception] imagined
सम् (sam) is the basic form, but for brevity in tbe following entries 
सैप्यम् (saipyam) is written instead of saipyam (samyam) and so forth.
सम्कुल (samkula) crowded, thronged; n. throng
सम्केत (samketa) agreement, assignation; 
सम्केतस्थन (samketasthana) place of assignation
सर्न्क्सिप्त (sarnksipta) abbreviated, in concise form
सम्क्सेप (samksepa) abridgement, conciseness
सम्ख्य (samkhya) (II सम्ख्यति (samkhyati)) count, reckon up 
सम्ख्य (samkhya) number; numeral
सम्गम् (samgam) (I सम्गच्छते (samgacchate)) come together, agree, fit
सचिव (saciva) counsellor, minister
सज्ज (sajja) prepared, equipped
सज्ज्ल्भु (sajjlbhu) (I सज्ज्ल्भवति (sajjlbhavati)) become prepared, prepare
सम्चय (samcaya) collection, quantity
सम्चर् (samcar) (I सम्चरते (samcarate)) walk, stroll
सम्चर (samcara) movement
सम्चरिन् (samcarin) going together; transitory; 
सम्च्ल्र्ल्भव (samclrlbhava) (lit. crit.) Subsidiary Emotional State
सम्जन् (samjan) (IV सम्जयते (samjayate)) come into being, be aroused
सम्ज्न (samjna) signal
सत्कर (satkara) honouring, hospitality, entertainment 
सत्क्र् (satkr) (Vin satkaroti) honour; receive with hospitality, entertain 
सत्त्वम् (sattvam) being, essence; creature
सत्य (satya) true, real; satyam truly, really; 
सत्यम् (satyam) truth 
सत्यसम्ध (satyasamdha) [whose compact is true] true to one’s word
सत्वर (satvara) full of haste, busy
सद् (sad) (I सिदति (sidati)) sit, abide 
सद् (sad) ifc. dweller (in)
सद्र्स (sadrsa) (/. I) similar; like, suitable, in keeping with, worthy
सन्त् (sant) pres. part, of as; true, virtuous
सम्तप (samtapa) burning, torment
सम्तोस (samtosa) satisfaction samdarsana}} sight, beholding
सम्दिस् (samdis) (VI सम्दिसति (samdisati)) command
सम्देस (samdesa) message 
सम्देह (samdeha) doubt, confusion
सम्ध (samdha) (HI सर्न्धत्ते (sarndhatte)) bring together; agree, come to terms; aim (arrow)
सम्ध (samdha) agreement, compact
सम्ध्य (samdhya) twilight, evening
सम्निहित (samnihita) present, [in the area of] about
सप्त(न) (sapta(na)) seven 
सप्तम (saptama) seventh 
सफल (saphala) [having fruit] fulfilled
सम (sama) even, equal
समक्स (samaksa) visibly, in front of
समनन्तर (samanantara) immediately after, thereupon
समय (samaya) occasion, season, time
समर्थ (samartha) capable, able
समर्थन (samarthana) establishment, confirmation
समर्पयति (samarpayati) {cans.
सम्र) (samra)) hand over
समवय (samavaya) coming together, union
समस्त (samasta) combined, all
सम्ल्गम (samlgama) meeting with, union
समचर् (samacar) (I समचरति (samacarati)) conduct oneself, act, do
समचर (samacara) conduct, behaviour
समधि (samadhi) m. concentration, (religious) meditation
समन (samana) similar, same
समम्नय (samamnaya) traditional enumeration, list
समरु (samaru) (I सैनरोहति (sainarohati)) ascend, attain
समस (samasa) (gram.) compound
समसन्ज् (samasanj) (I समसजति (samasajati)) attach to (loc.), impose upon
समसद् (samasad) cans. (samasadayati) approach, attain, meet
समहर (samahara) group, collection
समिद् (samid) f. firewood
समुचित (samucita) suitable, in accord with
समुत्थ (samuttha) (samutstha) (I समुत्तिस्थति (samuttisthati)) rise up
समुद्र (samudra) ocean
समुपदिस् (samupadis) (VI समुपदिसति (samupadisati)) point out, show
सम्पद् (sampad) caus. (sampadayati) bring about 
सम्पुरअ (sampuraa) fulfilled
सम्प्रति (samprati) now
सम्प्रदय (sampradaya) tradi tion
सम्प्रध्र् (sampradhr) caus. (sampradhSrayati) deliberate, wonder
सम्प्रहर (samprahara) fighting, combat
सम्प्रप् (samprap) (sampraap) (V सम्प्रप्नोति (samprapnoti)) arrive, come to
सम्प्लुत (sampluta) flowed together, flooding
सम्बन्ध (sambandha) union sambandhin relative (by marriage)
सम्बुद्धि (sambuddhi) f. calling out; (gram.) vocative
सम्भव (sambhava) ifc. arising from, offspring of
सम्भव (sambhava) birth, origin
सम्भवन (sambhavana) supposing
सम्भव्य (sambhavya) credible, conceivable, adequate
सम्भ्ढ् (sambhḍh) (I सम्भवति (sambhavati)) arise, be bom
सम्भु (sambhu) caus. (sambhavayati) conceive, imagine; meet with, find
सम्भ्र्त (sambhrta) assembled, concentrated, augmented 
सम्भेद (sambheda) union, confluence
सम्मन्त्र् (sammantr) (X सम्मन्त्रयति (sammantrayati)) take counsel, consult
सम्मर्द (sammarda) crush, encounter, throng
सम्म्ढ्ध (sammḍhdha) (p.p. of sammuh) bewildered, confused, deluded
सम्मोह (sammoha) bewilderment, delusion
सरस् (saras) sarasl lake 
सरित् (sarit) f. river 
सर्प (sarpa) snake 
सर्व (sarva) prott. all, whole, every; n. sg. everything, anything (at all); m. sg. everyone (in general)
सर्वत (sarvata) on all sides, in all directions; totally, in full detail
सर्वथ (sarvatha) in every way, totally, at all events, [in all circumstances] always 
सर्वद (sarvada) always, ever 
सर्वन५मन् (sarvana5man) n. (gram.) [name for anything] pronoun
सलिल (salila) water 
सविसेसम् (savisesam) [with particulars] particularly, completely
 (sa) (I सहते (sahate)) withstand, endure, bear 
सहैन्स्त्र. (sahainstra.) together with, with
सहचरिन् (sahacarin) accompanying, companion
सहधर्मचरिन् (sahadharmacarin) m. lawful husband; 
सहधर्मचरिन्ल् (sahadharmacarinl) lawful wife
सहभु (sahabhu) inherent, natural
सहस (sahasa) vehemently, suddenly
सहस्र (sahasra) a thousand 
सहध्ययन (sahadhyayana) studying together; common lessons
सहय (sahaya) companion W sahya {ger. of sah) bearable
सम्ग्रमिक (samgramika) (/. 1) relating to war (samgramah), military
सद्व्य (sadvya) being minister, post of minister
साधन (sādhana) army
सधु (sadhu) good, virtuous, right; adv. sadhu bravo!; sadhutara better
सम्निध्य (samnidhya) presence
सपत्न्य (sapatnya) the state of being the sharer of a husband (sapatnl)
समजिक (samajika) spectator
समन्य (samanya) common, general
सम्प्रत (samprata) [relating to now (samprati)] timely, proper; adv. sampratam now, at once
सयम् (sayam) at evening; s&yamtana (f. I) [relating to] evening
सर (sara) m./n. substance; property
सरथि (sarathi) m. driver of chariot
सवधन (savadhana) careful, watchful
सहस (sahasa) rash, reckless
सहसिक (sahasika) (f. I) reckless, adventurous
सिच् (sic) (IV सिन्चति (sincati)) sprinkle, moisten 
सित (sita) white
सिद्ध (siddha) (p.p. o/’sidh) achieved, accomplished
सिद्धर्थक (siddharthaka) pr. n.
सिद्धि (siddhi) f. achievement, success, fulfilment 
सिते (site) pr. n.
सिरध्वज (siradhvaja) pr. n.
सु (su) laudatory prefix well, fair; good, very etc.; easily, easy
सुकुमर (sukumara) (f. 1) delicate
सुखम् (sukham) pleasure, happiness; adv. sukham comfortably, at one’s ease 
सुचरितम् (sucaritam) good deed
सुत (suta) son
सुत (suta) daughter 
सुन्दर (sundara) (f. 1) beautiful
सुप्त (supta) (p.p. of svap) asleep
सुभग (subhaga) fortunate, lovely, delightful
सुर्भ्रु (surbhru) fairbrowed, fair
सुर (sura) god
सुरत (surata) lovemaking
सुरभि (surabhi) fragrant
सुलभ (sulabha) easily got, natural
सुवर्न (suvarna) gold; suvarna}} gold piece
सुह्र्त्तम (suhrttama) close friend
सुह्र्त्त (suhrtta) being friendly, affection
सुह्र्द् (suhrd) m. friend sflc (X सुचयति (sucayati)) point out, indicate
सुत (suta) driver of chariot
सुत्र (sutra) thread; aphorism, aphoristic rule 
सुर्य (surya) sun 
सेचन (secana) (act of) sprinkling, watering
सेन (sena) army
सेनपति (senapati) m. [lord of army] general 
सेव (seva) attendance (upon someone), servitude
सैनिक (sainika) [belonging to army] soldier
सोधुम् (sodhum) inf. of sa 
सोदरह् (sodarah) sodarya}} [one born of same womb] brother [of same mother]
सोमतिर्थम् (somatirtham) name of pilgrimage place
सोमरत (somarata) pr. n. 
सौजन्यम् (saujanyam) kindness
सौधतकि (saudhataki) pr. n.
सौहर्दम् (sauhardam) friendship, fondness
स्खलन (skhalana) failure, lapse
स्तनकलस (stanakalasa) pr. n.
स्तम्ब (stamba) clump of grass
स्तम्भ (stambha) pillar
स्तु (stu) (II स्तौति (stauti)) praise strl irreg. woman 
स्थ (stha) standing, being at/in, etc.
स्थल्ल् (sthall) dry land
स्थ (stha) (I तिस्थति (tisthati)) stand, stay, remain, abide, stop, halt
स्थ (stha) caus. (sthapayati) cause to stand, establish
स्थन (sthana) place, occasion; sthane in place, appropriate(ly)
स्थनभ्रम्स (sthanabhramsa) fall from position, loss of place
स्थयिन् (sthayin) lasting, stable
स्थस्यति (sthasyati) 3rd sg. fut. para, of stha
स्थित (sthita) (p.p. of stha) standing etc.
स्थिर (sthira) firm; sthirikr make firm, sustain; 
स्थिरिभᳶल् (sthiribhafl) befcome] firm
स्नन (snana) bathing, bathe
स्निग्ध (snigdha) affectionate 
स्नि (sni) (IV स्निह्यति) ᳶएएल् अᳶᳶएच्तिओन् ᳶओर् ( लोच् . (snihyati) feel affection for ( loc .))
स्नेह (sneha) affection,  fondness, tenderness, love 
स्पन्द् (spand) (I स्पन्दते (spandate)) quiver
स्पर्स (sparsa) touc}} sprs (VI [[स्प्र्सति) तोउछ, अᳶᳶएच्त् प्रस्तुम् इनᳶ. ओᳶ स्प्र्स् स्फुत च्लेअत; दिस्तिन्च्त् 
<स्पन् च्लस्स="धेव" लन्ग="स">स्मरहरह्<स्पन> <स्पन् च्लस्स="मेन्तिओन-ग्लोस्स-परेन् अन्नोततिओन-परेन">(<स्पन><स्पन् लन्ग="स-ळत्न" च्लस्स="त्र् ळत्न">स्मरहरह<स्पन><स्पन् च्लस्स="मेन्तिओन-ग्लोस्स-परेन् अन्नोततिओन-परेन">)<स्पन>  धेस्त्रोयेर् ओᳶ ळोवे ( एपिथेत् ओᳶ शिव#Szanszkrit|स्प्र्सति) तोउछ, अᳶᳶएच्त् प्रस्तुम् इनᳶ. ओᳶ स्प्र्स् स्फुत च्लेअत; दिस्तिन्च्त् 
<स्पन् च्लस्स="धेव" लन्ग="स">स्मरहरह्<स्पन> <स्पन् च्लस्स="मेन्तिओन-ग्लोस्स-परेन् अन्नोततिओन-परेन">(<स्पन><स्पन् लन्ग="स-ळत्न" च्लस्स="त्र् ळत्न">स्मरहरह<स्पन><स्पन् च्लस्स="मेन्तिओन-ग्लोस्स-परेन् अन्नोततिओन-परेन">)<स्पन>  धेस्त्रोयेर् ओᳶ ळोवे ( एपिथेत् ओᳶ शिव]] (sprsati) toucha, affect prastum inaf. of sprs sphuta cleata; distinct 
smaraharah<spana> (<spana>smaraharaha<spana>)<spana>  dhestroyer of ḷove ( epithet of śiva))
स्मि (smi) (I स्मयते (smayate)) smile smitam smile 
स्म्र् (smr) (I स्मरति (smarati)) remember (acc. or gen.)
स्म्र् (smr) cam. (smarayati) cause to remember, remind 
स्यन्द् (syand) (I स्यन्दते (syandate)) flow, move rapidly
स्यत् (syat) 3 rd sg. opt. of as 
स्रम्स् (srams) (I स्रम्सते (sramsate)) drop, slip
स्रज् (sraj) f. garland
स्रु (sru) (I स्रवति (sravati)) flow
स्व (sva) pron. adj. (one’s) own
स्वच्छन्द (svacchanda) at one’s will, as one would wish
स्वन (svana) sound 
स्वप् (svap) (II स्वपिति (svapiti)) sleep
स्वप्न (svapna) sleep; dream svayam emphatic pron. myself etc., by/for myself etc., personally, of one’s own accord
स्वर (svara) sound, tone, syllable
स्वल्प (svalpa) small, scant
स्वस्र् (svasr) f. sister
स्विअगत (sviagata) welcome to (dat.)
स्वमिन् (svamin) owner, master; svaminl mistress
स्वस्थ्य (svasthya) comfort, ease
स्व्ल्करनम् (svlkaranam)  [making one’s own] marrying
स्व्ल्क्र् (svlkr) make one’s own, appropriate , sveda}} sweat svairam gently